Le printemps est arrivé

Ook al heeft het alom bekende liedje ‘Le printemps’ van Michel Fugain een heel hoog flower-power-gehalte, het is gewoon waar dat het voorjaar een hoop nieuwe energie losmaakt. Veel mensen zijn na de winter ongeduldig en kunnen niet wachten met het werk in de tuin. Spitten, zaaien, poten, snoeien en andere werkzaamheden zijn activiteiten die de ‘tuinspieren’ weer gaan activeren.

Op het Franse platteland is jardin altijd synoniem voor groentetuin want die geeft je tenminste te eten. De bloemetjes zijn ook populair maar komen toch op de tweede plaats. Voor het eenjarige (perk)goed is het nog een beetje vroeg maar als je momenteel bloemen wilt zien dan moet je naar het bos gaan. Omdat de bomen nog niet volledig in blad zijn kan het zonlicht nog goed doordringen tot de onderbegroeiing. En daar profiteren de voorjaarsbloeiers volop van! Met name de witte bosanemoon, sleutelbloem en pinksterbloem vormen uitgestrekte kleurige velden van witte, gele en violette bloemen.

Traditiegetrouw wordt er in het voorjaar grote schoonmaak gehouden. In Saint-Laurent heeft men zich dit jaar niet beperkt tot de huizen maar is er buiten ook van alles gebeurd. De lange rij populieren aan de rivier die zo goed de noordenwind tegenhield, heeft het veld moeten ruimen. Het staat een beetje kaal maar de peppel heeft nu eenmaal een korte levensduur. Daartegenover staat dat nu het uitzicht op het dal en de velden achter de huizen heel mooi is geworden en dat is ook wel wat waard. De vraag is wel of er weer nieuwe bomen zullen worden geplant.

Ontdekking van een kleinood

Het is al vaker opgemerkt dat de Meuse rijk is aan kleine monumenten. Om die te ontdekken heb je een oplettend oog nodig want ze bevinden zich vaak op de meest onverwachte plaatsen. Zo heeft Gérard Cady, een historicus gespecialiseerd in de geschiedenis en architectuur van Montmédy en omstreken, onlangs een mooie ontdekking gedaan.

Tijdens zijn onderzoek voor een nieuwe publicatie over het dorp Jametz ontdekte hij op de gevel van een schuur een zestiende eeuws beeldhouwwerk dat Christus aan het kruis voorstelt. Het is een zogeheten drievuldigheidsbeeld van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest. Een ongewone plek voor een dergelijke sculptuur die je eerder verwacht bij een religieus gebouw of op een begraafplaats. Misschien was het lang onder een dikke laag crépi verborgen. Het lijkt sterk op de calvariekruisen die je buiten de dorpen langs de weg kunt vinden, bedoeld om de reiziger bescherming te bieden.

Ogenschijnlijk is Jametz een oninteressant dorp waar je snel doorrijdt. Maar wie de hoofdstraat verlaat ontdekt een oud dorp met karakteristieke boerderijen. Ooit was Jametz een vestingplaats compleet met omwalling en fortificatie. Resten hiervan zijn nog altijd zichtbaar aan de zuidkant van het dorp. Daar ligt ook een bijzondere wasplaats – met dubbel impluvium – dat in 2011 werd gerestaureerd.

Bron: l’Est Républicain, 9 februari 2012

Water in overvloed

Het noorden van de Meuse - en met name de Woëvre - is een zeer waterrijk gebied dat wordt doorsneden door talloze riviertjes en beekjes. De bevolking heeft daar altijd gretig gebruik van gemaakt voor de aanleg van bijvoorbeeld wasplaatsen en vijvers die voor verschillende doeleinden worden benut zoals de drinkwatervoorziening (Etangs du Haut-Fourneau bij Mangiennes). Overvloedige regenval zoals zich de laatste tijd heeft voorgedaan leidt echter ook tot overlast zodat hier en daar zelfs bruggen en wegen moeten worden afgesloten.

In het kleine dorp Delut doet zich een spectaculair hydrogeologisch fenomeen voor dat «les bouillons de Delut» wordt genoemd. Het water spuit dan als een geyser uit de grond en zet met name het gebied rond de kerk helemaal blank. Dit komt doordat het dorp op een zogeheten karstplateau ligt, een geologische laag van kalksteen. Door spleten dringt er water in de kalksteen waardoor deze deels wordt opgelost en er kuilen (dolinen) en schachten (orgelpijpen) ontstaan. Uit onderzoek is gebleken dat deze onderaards verbonden zijn met elkaar en dat er zelfs verbindingen zijn tussen de rivieren Othain, Loison, en Thinte.

Wie dit wil zien moet snel zijn want doorgaans duren de bouillons niet lang.

C’est curieux !

Onlangs stond er in de regionale krant een opvallend bericht: tijdens zijn staatsbezoek aan Armenië begin oktober had president Sarkozy een sculptuur aangeboden om de goede relatie tussen beide landen te onderstrepen. Daar is op zich niets vreemds aan ware het niet dat het een copie betrof van een beeld van Rodin dat de schilder Jules Bastien-Lepage voorstelt. Buitengewoon curieus!

Het origineel staat bij de graftombe van Bastien-Lepage in Damvillers, zijn geboorteplaats in het noorden van de Meuse. Men vraagt zich af waarom gekozen is voor dit specifieke kunstwerk dat werd opgericht ter nagedachtenis aan een bijzondere schilder die helaas jong is overleden en niet voor een oorspronkelijk werk dat de band tussen Armenië en Frankrijk symboliseert.

Niets lijkt te duiden op specifieke banden tussen beide kunstenaars en Armenië en een motivering van deze keuze is ook niet te vinden. Zowel de websites van het Musée Rodin als van de Franse regering en verschillende nieuwsbronnen geven geen uitsluitsel op dit punt. In een politiek getinte toespraak bedankte Sarkozy zijn gastheer Armenië weliswaar voor alles wat de Armeense vluchtelingen zijn land hadden gebracht, en bovendien is Frankrijk altijd een heel goede ambassadeur van de eigen cultuur, maar de achtergrond van deze gift blijft een groot raadsel.

Bastien-Lepage heeft slechts een klein oeuvre achtergelaten. Niet erg bekend bij een groot publiek maar kenners weten zijn werk op waarde te schatten. Een groot deel van zijn schilderijen is verspreid over musea in Europa, Amerika en Australië en een kleine collectie is te zien in het museum in de citadel van Montmédy. Wie houdt van de Meuse en van kunst kan niet om het werk van Jules Bastien-Lepage heen.

Terecht is Damvillers trots op zijn illustere zoon en zijn leven en werk worden zorgvuldig in herinnering gehouden. Men beschouwt dit dan ook als een erkenning van «hun» schilder die zo treffend het leven in een arm boerendorp in beeld heeft gebracht.