Landschapsvervuiling

In Saint-Laurent wordt nog veel op hout gestookt, een brandstof die ter plaatse in de natuur voorradig is. Nog weinig mensen zullen alleen de cuisinière in de keuken als enige verwarming in huis hebben want de centrale verwarming is gelukkig overal doorgedrongen. De brandstof hiervoor is over het algemeen huisbrandolie of propaangas, maar er wordt ook heel veel hout gebruikt. Lange tijd is hout uit den boze geweest omdat het vervuilend zou zijn maar nieuwe inzichten geven aan dat hout niet zo slecht is als men dacht. En het is bovendien een hernieuwbare brandstof.

De éoliennes bij Tellancourt

En daar zit hem nu juist de clou want fossiele brandstoffen zijn eindig: op = op! In de zoektocht naar alternatieven heeft Frankrijk vooral gewed op kernenergie en het overgrote deel van de productie van electriciteit vindt plaats in de kerncentrales die overal over het land zijn verspreid. Het grootste probleem hierbij is de veiligheid en de opslag van het nucleaire afval, dat is algemeen bekend.

Windmolens - éoliennes - lijken dan ook een ideale oplossing want op veel plaatsen waait er volop wind om de molens aan te drijven en de electriciteitsproductie is dan ook erg schoon. Toch schuilt er een addertje onder het gras: enerzijds zijn de windmolens niet onesthetisch en ze braken geen vieze rook uit, maar anderzijds zijn het enorme gevaartes die hun plaats opeisen in het landschap. Ze zijn van heinde en verre zichtbaar zoals de twaalf molens die rond het nabijgelegen Tellancourt (Meurthe-et-Moselle) zijn geplaatst. Je kunt niet om ze heen, en vooral de dorpsbewoners niet! Ik kan mij zo voorstellen dat de gemeentes die worden gevraagd om windmolens op hun territorium toe te laten, daarvoor gecompenseerd worden.

Alle kleine plattelandsgemeenten zijn armlastig en hebben veel moeite om het hoofd boven water te houden, laat staan om te investeren in het onderhoud van bestaande voorzieningen en het creëren van nieuwe om de leefbaarheid te bevorderen. Extra inkomsten zijn dus zeer welkom! Dit zal een zorgvuldige afweging behoorlijk in de weg staan...

Er liggen plannen klaar om in de regio Lotharingen meer gebruik te maken van windenergie. Daarvoor is een inventarisatie gemaakt die van elke gemeente aangeeft of de locatie geschikt is of niet, rekening houdend met de ligging en specifieke beschermingsmaatregelen voor landschap en bebouwing. Op deze lijst (zie annexe 2) wordt aangegeven dat Saint-Laurent een geschikte plek is, evenals een groot aantal gemeentes in de omgeving.

Wat te denken, want je kan je toch niet voorstellen dat er overal windparken zullen verrijzen? We willen echter wel onze huizen verwarmen en verlichten dus het dilemma dat zich aandient is groot. En de protesten laten zich al horen! Windenergie is een goede zaak, maar de molens moeten wel zorgvuldig verspreid worden om zo min mogelijk landschapsvervuiling te veroorzaken.

Opgeknapt!

Er zijn zo van die klussen die je door een vakman moet laten doen, zoals het opknappen van de luiken. Ze zijn al behoorlijk oud maar hebben de tand des tijds goed doorstaan want ze zijn van oerdegelijk eikenhout gemaakt. Niettemin was de buitenzijde flink door weer en wind aangetast en zat er bijna geen verf meer op. Een nieuwe laag verf zou er zo weer door de zon worden afgeblakerd. Wat te doen?

Een bevriende timmerman - in het Frans respectvol met « artisan » aangeduid - stelde voor om platen op de buitenzijde te lijmen zodat alles er weer fatsoenlijk zou uitzien. Op de foto is te zien dat het resultaat geweldig is en dat de maker terecht trots kan zijn! Mooi glad afgewerkt met de hengsels nog zichtbaar, dik in de grondverf en waar nodig stevig in de kit om het binnendringen van regen tegen te gaan.

Helaas ontbrak de tijd om er nog een laag mooie zachtgele verf op te kwasten, maar dat gebeurt ongetwijfeld tijdens een volgend bezoek.

Les temps modernes

Om het Franse platteland leefbaar te houden stelt de overheid van alles in het werk om om het de bevolking naar de zin te maken. Dat is een buitengewoon moeilijke opgave want de ontvolking is het grote spook dat al sinds de negentiende eeuw rondwaart. Alle voorzieningen – zoals scholen, gezondheidszorg, winkels, transport - staan zwaar onder druk en de economische malaise met een hoge werkloosheid gooit daar nog een flinke schep bovenop.

Er is echter een institutie dat de dans lijkt te ontspringen: het gemeentehuis. Omdat de Fransen van gemeentelijke herindeling niet veel wilden weten heeft ieder dorp zijn mairie. Zelfs een gehucht van nog geen vijftig zielen heeft een burgemeester, een gemeenteraad plus de huisvesting van het bestuurlijke apparaat.

De ironie wil dat er een hausse lijkt te zijn onstaan in renovaties van gemeentehuizen. Er is niet te ontkomen aan de moderne tijd! Zo is in Saint-Laurent de mairie verhuisd naar een nabijgelegen pand om samen te smelten met de Post, die op sterven na dood was. En hoe is dat aangepakt? Juist ja, modern! En dat betekent kunststof kozijnen en deuren in een heftige kleur, het interieur strak en glad zonder enige sfeer. Toegegeven, het zal efficiënter werken maar waar is de oude sfeer met de piepende deuren, de houten bureaus en de kasten gebleven?

In Dombras is het gemeentehuis van een armetierige ruimte zonder enige vorm van comfort verplaatst naar het château aan de overkant. Zo werd gelukkig een oud, vervallen gebouw met een karakteristieke uitstraling behouden voor het dorp.

En onlangs is in het naburige Grand-Failly met veel fanfare het gemeentehuis geopend. Het lijkt wel of zelfs de kleinste plaatsjes niet ontkomen aan de wens van de bestuurders om iets van grandeur achter te laten, ook al kunnen ze niet tippen aan de megalomane projecten van presidenten als Mitterrand en Pompidou. Gelukkig maar!

Verrassing!

Op een mooie Pinksterdag maak je met de auto een ritje door de omgeving van Saint-Laurent. Je geniet van het zonovergoten land van de Meuse dat zich in alle tinten groen en geel golvend uitspreidt en, bijna weer thuis, rijdt je door een van de vele kleine dorpjes, Vittarville.

Plotseling zie je langs de weg een reusachtig ooievaarsnest op een hoge betonnen EDF-paal! Een imposant gezicht want op het nest staat een vogel zijn of haar jong te voeren. Af en toe strekt het jong zijn nek en zijn lange snavel omhoog met de vraag om een lekker hapje. Gewoon langs de straat, in een dorp, waar auto’s met een zekere regelmaat door rijden. Toegegeven, Vittarville is met zijn 80 inwoners geen drukke stad, maar je zou vermoeden dat de ooievaar de rust van de weilanden rondom het dorp zou opzoeken.

Ruim twintig jaar geleden is in het nabijgelegen Damvillers begonnen met een projekt om de stand van de ooievaar te bevorderen. Dat dit goed gelukt is wordt bewezen door het feit dat deze trekvogel elk voorjaar weer terug komt en dat het aantal ooievaars is toegenomen.

Een zeer succesvol initiatief dus en een mooie verrassing voor de argeloze toerist!